Hoe schrijf ik mijn lekenpraatje? Drie tips
- geplaatst door Anne in
- Algemeen & Promoveren & Spreektips
- 27-12-2024
Je ‘lekenpraatje’ kan een van de leukste onderdelen (10 – 15 minuten) van je promotie worden. We kunnen er samen mee oefenen, graag zelfs.
Ik geef je vast drie tips om deze leuke toespraak te schrijven.
1. Begin bij je intentie
Wat kom je in wezen doen? Stel jezelf als eerste die vraag en kies een werkwoord dat de hele sfeer van je presentatie dekt. Kom je inspireren, activeren, wakker schudden, bewustmaken? Het kunnen ook meerdere werkwoorden zijn.
Laat informeren en uitleggen achterwege, dat is saai.
Je lekenpraatje is geen minicollege of een stap-voor-stap door je dissertatie. Het is een verhaal dat je vertelt aan je familie en vrienden over wat je de afgelopen jaren hebt onderzocht en geleerd. Wat wil je dat ze onthouden?
2. Kies een glasheldere structuur
Begin met het neerleggen van een paar kaartjes met steekwoorden, die passen bij de stappen in je verhaal. Bekijk ook de route met bierviltjes-methode.
Bijvoorbeeld:
Wat heb ik onderzocht?
Hoe heb ik dat gedaan?
Wat heb ik geleerd? Wat kunnen we hiermee in de praktijk
En wat is je introductie en je slot?
Je zou ter introductie een persoonlijk verhaal (storytelling) kunnen vertellen over je nieuwsgierigheid, een tegenvaller of een onverwachte gebeurtenis tijdens het onderzoek. Als je daar in je slot op terugkomt, dan maak je het verhaal mooi rond.
In het midden van je lekenpraatje schittert dan een stevige drieslag (ik ben daar dol op).
Zorg dat deze drie punten duidelijk klinken, bijvoorbeeld door signaalwoorden te gebruiken (als eerste, als tweede, tot slot) en hardop vragen te stellen (“en wat kwam daar nou uit?”). Zo snapt je publiek waar in het verhaal jullie zijn. Een soort luisterlegenda.
PowerPoint is vaak een aanslag op een eenvoudige structuur. Laat het achterwege!
Gebruik je handen, je lijf; loop rond, beeld uit, vertrouw op de verbeelding en de goedgunstigheid van je publiek!
Laat ook de uitgeschreven tekst los, maar gebruik kaartjes in je hand!
3. Durf incompleet te zijn
Jij weet alles van je vakgebied, je wordt er doctor in! Maar voor je familie, vrienden en buren volstaat de grote lijn. De compleetheid en de details komen wel bij de gedachtewisseling (sommigen noemen dit de verdediging). Gebruik gewone taal, laat jargon weg. Oefen dat op je paranimfen en maak het perspectief van waaruit je vertelt persoonlijk. Vertel over jezelf en gebruik het woord ik gerust. Je enthousiasme zal klinken!
Zullen we samen oefenen? Je kan in een individueel traject met mij je lekenpraatje en je discussie uitproberen. Eerst werken we 3 blokken individueel, aansluitend hebben we iedere laatste vrijdag van de maand een Online Oefen Ochtend, waarin je met twee andere promovendi kan oefenen hoe het is om antwoord te geven op vragen. Je gaat ervaren dat je promotiedag een bijzondere dag gaat worden en dat jij de regie hebt.
Lees ook:
Hoe presenteer ik mijn lekenpraatje
Hoe luister ik ontspannen naar de vraag die me gesteld wordt.
Lekenpraatje lopend oefenen.
Moet ik steeds de vraag herhalen bij mijn promotie?
Pap, vertel eens over jouw promotie
Gebruik je pitch als routeplanner voor je lekenpraatje
‘Mijn proefpromotie was een drama…’
