Over proefpromoties en zelfvertrouwen
- geplaatst door Anne in
- Algemeen & Promoveren
- 20-12-2025
Oefenen voor de discussie over je proefschrift is altijd een goed idee. Veel faculteiten bieden dan ook de mogelijkheid om kort voor je promotie een soort generale repetitie te houden in aanwezigheid van collega’s, vakgroepgenoten en – meestal – je promotor.
Niet zelden laat een generale in dat zo officiële kader bij de promovendus echter een matig, onvoldaan gevoel achter. Ja, er kan zelfs een zekere paniek ontstaan, zeker wanneer de ‘proefpromotie’ niet verloopt zoals gehoopt. Vanzelfsprekend werkt dat averechts, terwijl het juist de bedoeling is om met zo’n oefening aan zelfvertrouwen te winnen. Regelmatig hoor ik op zorgelijke toon uitgesproken zinnetjes als ‘Mijn promotor zat er bovenop’ en ‘Mijn vakgenoten hadden allemaal tips en adviezen uit eigen doos’.
Tijdens het oefenen met collegae gaat het voornamelijk om de inhoud. Vergeet niet: er zijn belangen. Je promotor wil bijvoorbeeld graag dat je bepaalde dingen zegt of benadrukt. Dat ook je lekenpraatje een behoorlijk wetenschappelijk niveau heeft. Tijdens je promotie ben je, hoe je het ook wendt of keert, immers zijn of haar paradepaardje.
Wie wat bewaart…
Waak ervoor dat je tijdens deze oefensessie tegen je zin het lekenpraatje prijsgeeft. Als je geen commentaar wilt van vakgenoten of promotor, zeg je dat, maar op een vriendelijke wijze: ‘Het moet een verrassing blijven.’ Laat duidelijk blijken dat je graag oefent met de inhoudelijke vragen, maar dat het lekenpraatje echt af is.
In de SpreekStudio oefen ik ook graag met je. Bij voorkeur enkele weken vóór je promotie, en belangeloos. Wat neem je mee? Je dissertatie en jezelf. We werken een paar uur. Jij kent je boek van buiten. Ik uiteraard niet. Daarom stel ik je – als je eerste lekengehoor – eenvoudige vragen om erachter te komen wat je onderzoek in de kern behelst.
Ik help je om structuur in het lekenpraatje te brengen. En stel de niet onbelangrijke vraag: moet er wel of geen PowerPoint bij? Samen met een co-trainer assisteer ik heel praktisch bij het beantwoorden van vragen die je voorgelegd zult krijgen. We oefenen om onverwachte en ongewenste situaties te pareren. Wat te doen, bijvoorbeeld, wanneer een vraag onduidelijk is, of je hem simpelweg niet begrijpt? Wanneer je onverhoopt het antwoord niet weet?
Zelfvertrouwen kweken voor de grote promotiedag is vergelijkbaar met de musicus die behalve zijn eigen partituur ook het gehele stuk moet kennen, de nuances ervan moet leren aanvoelen. Waar het voor eenieder op neerkomt? Oefenen, oefenen, oefenen.
In de SpreekStudio maak ik filmopnamen van je optreden, we bekijken en beluisteren ze samen. Rustig bespreken we de verbeterpunten, werken aan hoe je er staat en overkomt. Een heel andere invalshoek, natuurlijk, dan de inhoudelijke blik van vakgroepgenoten en promotor. Eentje die je bijzonder ten goede zal komen.
Mijn coaching is erop gericht dat je goed voorbereid deze bijzondere ervaring tegemoet treedt. Dat op het moment suprême je verworven kennis en zelfvertrouwen voor zowel leek als academicus buiten kijf staan.
Ervaringen van oud-deelnemers
Geef jezelf deze training cadeau. In slechts twee dagen leer je de standaard PowerPoint los te laten en te vertrouwen op je verhaal. — Stephanie Smetsers, kinderarts UMC/VU Amsterdam
Heerlijk om in zo’n warme, veilige omgeving, het vuur na aan de schenen gelegd te krijgen. Mooie opzet en mooie animo. — Stefanie Henriet, kinderarts Radboudumc Nijmegen
Top. Fantastische, bruikbare tips. De training is een aanrader voor eenieder die spreekt in het openbaar; niet alleen voor mensen die promoveren. Het was een openbaring. Aanvankelijk wat onwennig, maar aan ’t einde van de cursus voelt het goed. Gewoon doen! — Martine Wassen, gynaecoloog Universiteit Maastricht
Het was een zeer leerzame cursus, waarin ik met hulp van Steven en Anne tot zeer kernachtige inzichten ben gekomen die mijn presentatievaardigheden voor altijd zullen veranderen. Geen angst meer voor mijn promotie! — Renske Vorselaars, longarts-in-opleiding, Antonius Ziekenhuis Nieuwegein
Workshops voor grotere groepen promovendi
Naast individuele coaching biedt de SpreekStudio ook workshops aan voor grotere groepen promovendi (universiteiten en ziekenhuizen). Daarin ligt de focus op een ‘open’, uitnodigende(r) wijze van communiceren en presenteren. Hoe doe je dat ontspannen en tezelfdertijd duidelijk en gestroomlijnd? Hoe vertel je beknopt en toch glashelder over je onderzoek? En kun je dat ook in één minuut? Wil je, wanneer je manuscript is voltooid, kort voor je promotie nog eens en petit comité komen oefenen? Je bent van harte welkom.
Je promotie is een gebeurtenis. Graag help ik je om die dag tot een even feestelijk als memorabel geheel te maken waarbij je in vertrouwen de regie voert. Jij geeft de antwoorden, maakt de keuzes. Het is jouw boek, jouw dag. Na onze veelkantige training en begeleiding zul je het ‘academische theaterstuk’ in zijn waardevolle traditie weten te plaatsen. Met vuur en plezier, en niet te vergeten met de mooie herinneringen, zul je het onderzoek dat je zo na aan het hart ligt met de buitenwereld delen. Het is, kortom, aan jou.
Meer informatie
Heb je vragen of een specifiek verzoek? Bel ons of stuur een e-mail.
