Daniela’s tango-oratie: de totstandkoming
- geplaatst door Anne in
- Algemeen & Promoveren & Spreektips
- 07-02-2026
Samen werken aan een oratie vind ik een prachtig proces. In bovenstaand filmpje zie je hoe Daniela Oprea-Lager, hoogleraar Theranostiek aan de Radboud-Universiteit in Nijmegen, (hardop) oefent. Het geeft een inkijkje in hoe haar oratie met als titel; “Theranostiek, it takes two to tango” tot stand is gekomen.
Daniela en ik hebben zowel gewerkt vanuit de inhoud als vanuit de vorm.
Eerst vroeg ik haar naar de intentie: wat wilde ze met deze oratie overbrengen, bereiken? Wat kwam ze, in de kern, precies doen? En: welke werkwoorden kwamen er als eerste in haar op?
Daarna borrelden er allerlei ideeën en fantasieën op over een tango-oratie. Daniela had grootste plannen. Een filmpje, een PowerPoint-presentatie met beeldmateriaal, of met tangomuziek. Beter nog, dacht ze, met echte dansers. Een kleine workshop erbij, balboekjes incluis. En moest ze nu – met of zonder kaartjes – wel of niet plaatsnemen achter het katheder? Vragen, vragen.
Het werd – hulde – een oratie zonder PowerPoint.
Vervolgens werkten we, als dramaturgen of filmscenaristen, aan de verhaallijn en een heldere structuur. Welke pijlers kon Daniela gaande de route neerzetten, welke rode draad ging ze volgen? Daarover gaf ze een korte pitch van vier minuten. Een soort routeplanner. Ik ontving meerdere versies – in de vorm van spraakberichten.
Vanuit dat vertrekpunt zijn we gaan bouwen. En uitbreiden. Daniela schreef haar verhaal op. Een boeiend, maar – zoals vaak, helaas – veel te lang en ‘rijk’ verhaal. Ze wilde (te)veel vertellen. Ook haar dankwoord bleek met zo’n 18 minuten nogal te ruim uitgevallen. Lang verhaal kort: er moest serieus geschrapt en geschaafd. In een aantal herschrijfsessies heeft Judith de Bruijn het verhaal gecomprimeerd en gestroomlijnd. Het kwam de transparantie enorm ten goede. Daarnaast werden de drie oorspronkelijke pijlers soepel verbonden met het optreden van de tangodansers.
Op het praktische vlak zijn we in gezelschap van de tangodansers gaan kijken in de aula. Zijn gaan praten met de pedel. Want: wat was er in dit plechtige kader van universitaire traditie mogelijk?
Om inspiratie op te doen, bezochten we samen met Daniela’s echtgenoot Hansi bij El Corte (dé Tangodansschool van Nijmegen) een les/workshop. Aan het eind van de avond werd Daniela op de dansvloer genood – zo kon zij het veelkantige van het gepassioneerde spel-voor-twee dat tango heet zelf ervaren.
Vervolgens heeft Daniela handzame kaartjes gemaakt met daarop de verhalende teksten van haar oratie. Korte zinnen vaak; soms niet eens meer dan steekwoorden. Herhaaldelijk hebben we versies afgedrukt, gesneden, bijgewerkt en geoefend.
Meerdere sessies vonden plaats hier in de SpreekStudio te Molenhoek. Op de kleine bühne oefenen met én zonder eigen toga aan. Veel oefenen, natuurlijk. Wandelen ook. En hardop de woorden uitspreken – dat is steevast mijn devies. Maar ook: niets uit het hoofd leren. Vermijd de starheid, laat altijd een marge, sta spontaniteit toe.
Ook hebben we veel geoefend met het uitspreken van Nederlandse woorden, van gezegdes en spreekwoorden. Bespraken het wel-of-niet zinvolle van lidwoorden in de tekst. Voor Daniela, die in Roemenië is geboren en op haar vijfentwintigste naar Nederland kwam, is het Nederlands soms een ingewikkelde en inconsequente taal (in dat laatste zal menige geboren en getogen Nederlander haar beslist bijvallen).
We oefenden – alweer – via spraakberichten; ik zei het voor en Daniela zei het na. O ironie: één van de woorden die volgens Daniela onmogelijk waren om goed uit te spreken was “mijlpaal”.
Het was voor mij een groot genoegen om deze onconventionele, levendige gebeurtenis met Daniela voor te bereiden. De humor, het doorzettingsvermogen, de gedecideerdheid én de chocolade droegen bij aan een speciale samenwerking. Steekwoord: gedenkwaardig.
Hier hoor en zie je de gehele oratie van Daniela
Kan ik jou wellicht ook helpen met je oratie? Je bent van harte welkom.
