Verdedigen van je proefschrift, hoe bereid je dat voor?

• geplaatst door Anne in
• Algemeen
• 10-10-2025

Promoveren en je daarop goed voorbereiden.. hoe doe je dat?

Ga je binnenkort promoveren? Dan doe je er verstandig aan je presentatie tijdens de promotie plechtigheid goed voor te bereiden. Je zult je niet alleen moeten voorbereiden op het verdedigen van je proefschrift. Ook je lekenpraatje vraagt het nodige voorwerk.

Aan de meeste Nederlandse universiteiten heeft de promovendus de gelegenheid zijn proefschrift aan het publiek toe te lichten voordat de officiële promotieplechtigheid begint. Dit wordt het lekenpraatje genoemd. Zoals de naam al zegt, wordt het lekenpraatje gebruikt om vrienden en familie – de leken – op een eenvoudige manier over het uitgevoerde onderzoek te vertellen. Hierbij laat je academische taal en vaktermen achterwege en vertel je in begrijpelijke taal over je proefschrift.

Hoe zet ik mijn lekenpraatje op? Hoe presenteer ik mijn lekenpraatje? Hoe ga ik staan? Moet ik me echt alleen richten tot mijn familie en vrienden? Mag ik met Power Point werken. Kan ik achter de katheder vandaan komen tijdens het lekenpraatje? Wat doe ik wél en wat doe ik vooral niét? Moet mijn lekenpraatje echt precies 10 minuten duren? En… hoe houd ik mijn zenuwen in bedwang? Worstel je met dergelijke vragen? Geen paniek, je kunt hulp inschakelen bij de voorbereiding van je lekenpraatje. In de SpreekStudio help ik je met de inhoud van je lekenpraatje én de presentatie daarvan.

Verdediging van je proefschrift

Tijdens de zitting, als onderdeel van de promotieplechtigheid word je in een openbaar debat aan de tand gevoeld over je proefschrift met vragen en stellingen, die je zo goed mogelijk moet ‘verdedigen’. De vragen die gesteld worden tijdens de zitting, weet je -meestal- niet van te voren. Om er toch zeker van te zijn dat je je goed kunt ‘verdedigen’ op de vragen, is een gedegen voorbereiding van de verdediging van je proefschrift heel zinvol. Ik spreek liever over een gedachtewisseling. Je hoeft je eigen onderzoek niet meer te verdedigen; het manuscript is goed gekeurd.

Wat doe je bijvoorbeeld als je het antwoord op een vraag écht niet weet? Of als een vraag twee of drie sub vragen bevat? Hoeveel tijd kun je gemiddeld nemen voor een antwoord? Mag je eerst schrijven en dan pas antwoorden? Hoe aardig of meegaand kun je zijn? Moet je elke vraag herhalen en bedanken voor de interessante vraag? (nee!) Alle vragen die je hebt over deze discussie van en over je proefschrift, kun je met mij bespreken.

De SpreekStudio biedt een mooi traject aan waarin we de hele promotie plechtigheid en alle aspecten van de verdediging van je proefschrift met je doornemen. Tijdens de individuele coaching gaan we de hele ceremonie van de promotie en de verdediging van je proefschrift, inclusief het lekenpraatje, grondig oefenen en voorbereiden.

Presenteren in je eigen stijl

Alles wat nodig is om je presentatie van je proefschrift en het houden van je lekenpraatje te verbeteren, komt in de presentatietraining voor promovendi aan bod. Je wordt toegerust om – vanuit je eigen kracht, stijl en inhoud – een goede, verstaanbare, boeiende en overtuigende spreker te zijn. Voorop staat natuurlijk dat je als promovendus/da kunt laten zien dat je graag over je proefschrift vertelt, van wanten weet en vakkennis hebt.

Hulp bij je promotie

De presentatietraining voor promovendi wordt gegeven Anne zelf. Zij heeft jaren ervaring met het coachen en trainen van (beroeps)sprekers en met name promovendi.

Anne is goed ingewijd in de wereld van presenteren en promoveren. Zij zal je laten zien en ervaren dat je de verdediging van je promotie echt op je eigen manier mag doen. Binnen de regels van het spel van de promotie, zoekt Anne -samen met jou- naar je eigen stijl van presenteren en verdedigen. Het doel van de training is dat jij je proefschrift met plezier gaat verdedigen. Je gaat er over vertellen, andere voorbeelden noemen: een ware discussie.

Wil je meer weten over de promotiecoaching van de SpreekStudio? Neem contact op of lees alle blogs die Anne geschreven heeft samen met de promovendi die allemaal terugkijken op een geslaagde dag. Ook kun je hier (toon meer video’s) naar alle filmpjes kijken van promovendi die je voor gingen. Het zijn inspirerende lekenpraatjes; sommige met PowerPoint andere zonder.

Soms geeft Anne nog een workshop voor promovendi (RadboudUMC/ Sint Maartens Kliniek of Tulips), maar meestal werkt zij individueel in haar studio in Molenhoek. Je bent daar heel welkom.

We kunnen samen de voorbereiding van je promotie doen. Ik houd ervan om de de lijnen kort te houden en om veel (spraak)berichten over en weer te sturen. Je kan zodoende wennen aan je eigen stem, het vertellen en de woorden proeven van je lekenpraatje.