featured-image
foto: Michelle Muus

Mijn oratie verliep precies zoals ik wilde.

Hoogleraar Anika Bexkens over haar oratie (Leiden 28 november 2025)

Ik vond het echt ontzettend leuk om te doen. Ik ben blij dat ik het op mijn eigen manier heb gedaan en ik heb er onwijs van genoten. Het was fantastisch om te zien hoe alles uitpakte, om al die verschillende mensen in de zaal te hebben en te merken dat alles wat ik had bedacht heel goed werkte.

De voorbereiding:

Ik vond het fijn om de oratie samen met Anne voor te bereiden. Om bij haar langs te komen in Molenhoek en uitgebreid na te denken over wat ik wilde zeggen. Met kaartjes aan de structuur werken, en vervolgens bellen en spraakberichten heen en weer sturen om het verhaal steeds verder in te korten en aan te scherpen.

Toen ik naar Anne toe ging, had ik al het idee om iets te doen met gekleurde kaartjes en het publiek, of met opstaan en het aannemen van de verschillende rollen. Zij gaf me het vertrouwen om dat ook daadwerkelijk te gaan doen. Ik had net even iemand nodig die zei: dat mág gewoon.

Het was voor mij nieuw om niet bij de inhoud te beginnen, maar bij het publiek en de boodschap die je wilt overbrengen; mijn intentie. Dat was heel helpend. Ook die spraakberichten van haar waren een supergoed idee. Ik heb mezelf veel opgenomen en teruggeluisterd, wat hielp om te horen waar het nog niet lekker liep. Anne hielp me om het steeds compacter en simpeler te maken in taal.

Anne inspireerde me met haar vragen, haar verhalen over andere oraties en ideeën over hoe ik het kon aanpakken. Het voelde fijn om samen hard te werken aan een goed verhaal.

Omdat ik geen PowerPoint wilde gebruiken, had ik kaartjes met korte steekwoorden gemaakt om te weten waar we in het verhaal waren. Ook wilde ik beginnen met iets persoonlijks over mezelf. Mijn thema was reizen en ik lees graag fantasyboeken, dus het plan was om te starten met een hele grote kaart uit een fantasyboek.

Mijn oratie ging over het verbinden van verschillende perspectieven. Ik wilde iedereen vooraf laten nadenken vanuit welke rol diegene luisterde. Daarvoor legde ik gekleurde kaartjes op de stoelen. Mensen konden zo met een kleur aangeven of ze er zaten als wetenschapper, clinicus, onderwijsopleider of ervaringsdeskundige.

foto: Michelle Muus

Tijdens de oratie:

Die kleurenkaartjes zorgden voor een heel verbindende sfeer. Ik vroeg mensen om ze omhoog te houden en verwerkte de kleuren ook in het verhaal. Het publiek voelde zich meteen betrokken, dat was echt leuk.

Al toen ik naar het spreekgestoelte liep, was ik aan het genieten. Ik zag mensen blij en verrast kijken. Ze vonden het leuk dat ze kaartjes op hun stoel hadden. En ik zag vooral veel herkenning; ze knikten en lachten.

Wat ik ook mooi vond, was om te benadrukken dat mensen verschillende rollen kunnen hebben; ook de hoogleraren hielden soms andere kleuren kaartjes omhoog dan alleen die van wetenschapper.

Reacties na afloop:

Ik kreeg meteen een compliment van de pedel. Toen hij mij kwam ophalen om me weg te leiden, fluisterde hij: “Dit was echt heel goed.”

Ook kreeg ik een compliment van een secretaresse. Dat vond ik misschien wel het grootste compliment: zij vertelde me dat ze echt álles had kunnen volgen.

Mensen zeiden dat het heel verbindend was en echt een brug sloeg tussen de wetenschap en de praktijk. Een gebalanceerd verhaal waarin alle kanten werden belicht, in plaats van dat er alleen werd geroepen wat de wetenschap of de klinische praktijk moet doen. Het was leuk dat dat gewaardeerd werd.

Een collega, die ook wetenschapper en clinicus is, vond het ontroerend dat de clinici zo centraal werden gezet en echt werden aangesproken op hun verantwoordelijkheid, maar dat hun kennis óók als belangrijke kennis werd gezien.

En een hele mooie online reactie was van een ervaringsdeskundige met wie ik samenwerk. Zij zei: “Ik ben zo geïnspireerd, ik wil ook de wetenschap in. Ik ga met mijn manager praten.”

Mensen gaven terug dat ze het mooi vonden dat ik dingen over mezelf inbracht. Daardoor werd het persoonlijk en paste het bij wie ik ben: gewoon een mens. Want je staat daar natuurlijk in zo’n raar pak op een bijzondere plek, wat veel afstand creëert. Ik denk dat het heel goed is geweest om die afstand zo te verkleinen.

Wil jij ook ontspannen en met vertrouwen aan je oratie beginnen? Lees dan verder over de mogelijkheden voor Oratiecoaching. Je bent van harte welkom.

Lees ook

featured-image
foto: Ljilja Suvajdžić - Het gouden koord wat door de hele zaal lag #verbinding
Is mijn lekenpraatje té symbolisch?

of…. Oh zo kan een lekenpraatje dus ook… Lieve promovendi, In januari werkte ik met promovenda Lysbert ter voorbereiding op haar promotiedag. Zij twijfelde of haar lekenpraatje niet té persoonlijk of te symbolisch was geworden. Zeker nadat ze daar tijdens een proefpromotie feedback op kreeg. Is dit nog wel academisch genoeg? Lysbert: ‘Dit is juist […]

lees verder
featured-image
foto: patricia rehe
Help! Een lekenpraatje geven: hoe moet dat?

Je hebt jarenlang ingewikkeld onderzoek gedaan en nu is het af. Je manuscript is ingeleverd bij de leescommissie en je bent bezig met de laatste voorbereidingen voor de dag van je promotie. Er is nog zoveel te doen: je feest, je kleding, wie je uitnodigt, je paranimfen en… je lekenpraatje. Soms voelt de voorbereiding van […]

lees verder
featured-image
broer & zus
“Oh grappig, ik hoor mijn broer!”

Het terugluisteren van de opnames in mijn studio levert vaak krachtige uitspraken op: “Oh, wat lijkt mijn stem op die van mijn broer.” “Wat heb ik een Brabants accent.” “Getver, veel te veel /uh/.” “Oef, ik wist niet dat ik zo snel sprak. Dit is bijna niet te volgen, toch?” Ik weet nooit zo goed […]

lees verder